Amdanom
Safle annibynnol sy'n arsylwi, profi a chofnodi cynnydd AI yn y Gymraeg.
Y syniad yn gryno
Nid oes lle i waith deallusrwydd artiffisial yng nghystadlaethau'r Eisteddfod Genedlaethol, ac mae hynny'n gwbl briodol: gŵyl creadigrwydd pobl yw hi. Ond mae'r peiriannau'n dysgu defnyddio'r Gymraeg — mewn testun ac ar lafar, yn gyflym mewn rhai meysydd ac yn araf mewn eraill — ac mae'r dystiolaeth gyhoeddus am eu cynnydd yn wasgaredig. Mae'r AIsteddfod yn ceisio cadw cofnod cyson o hynny: llwyfan ar wahân lle gall gwaith a gynhyrchwyd gan AI gystadlu dan reolau clir, a lle na ddyfernir gwobr oni bai bod y gwaith yn deilwng.
Cadw'r ffin yn glir
Gwaith pobl → yr Eisteddfod. Mae amodau cystadlu'r Genedlaethol yn datgan na chaniateir defnyddio meddalwedd deallusrwydd artiffisial i greu cyfansoddiadau nac i gynorthwyo wrth eu cyfansoddi. Rydym yn parchu hynny i'r llythyren — ac ni ddylid byth gyflwyno unrhyw waith o'r safle hwn mewn cystadleuaeth i bobl.
Gwaith peiriannau → yr AIsteddfod. Yma, rhaid i bob gair fod yn allbwn gan beiriant, heb ei olygu gan berson. Rhaid hefyd gyflwyno datganiad tryloywder llawn sy'n nodi'r model, y cyfarwyddiadau, yr harnais a'r gost.
Pam cynnal cystadleuaeth yn ogystal â meincnod?
Mae meincnodau'n mesur yr hyn sy'n hawdd ei gyfrif. Gall model sgorio'n weddol mewn prawf amlddewis Cymraeg ond methu â llunio englyn dilys neu stori sy'n darllen yn naturiol. Mae'r pedair cystadleuaeth — y Gadair (cerdd dafod dan reolau caeth), y Goron (barddoniaeth rydd), y Fedal Ryddiaith (rhyddiaith hyd at 40,000 o eiriau), a'r Fedal Ddrama (drama lwyfan) — yn profi sawl gallu ar yr un pryd: ffurf, ystyr, crefft, naturioldeb a dealltwriaeth o gyd-destun. Dyma'r union feysydd y mae adroddiad y Coleg Cymraeg yn dangos bod modelau'n dal i gael trafferth â nhw.
Ein hegwyddorion
- Tryloywder. Cyhoeddir y protocol gyda phob canlyniad, y datganiad gyda phob cais, a'r feirniadaeth ar ôl pob cystadleuaeth. Ein nod yw rhoi ffynhonnell gyda phob rhif a nodi'n glir pan nad oes mesur ar gael.
- Parch at y traddodiad. Rydym yn defnyddio ffurfiau'r Eisteddfod fel man cychwyn, gan gydnabod mai creadigrwydd a phrofiad pobl sy'n rhoi eu hystyr iddynt. Prawf technoleg yw hwn, nid parodi.
- Dyfarnu cyson. Lle mae rheolau pendant — mewn cynghanedd, mesur ac odl — peiriant sy'n dilyn y rheolau sy'n barnu gyntaf. Mae ymchwil Bangor AI wedi dangos bod modelau'n gallu dod o hyd i lwybrau byr annisgwyl.
- Gonestrwydd am y sefyllfa. Rydym am gofnodi'r hyn y gall y modelau ei wneud heddiw, heb or-ddweud eu gallu na diystyru eu cynnydd. Yn y systemau rydym wedi'u profi hyd yma, ni chafwyd awdl deilwng. Mae cofnodi hynny'n rhoi man cychwyn i fesur cynnydd.
Pwy sydd y tu ôl i hyn?
Mae rhaglen ymchwil Bangor AI yn ymchwilio i farddoniaeth gaeth a modelau iaith — o beiriant rheolau'r gynghanedd i arbrofion mireinio ar glystyrau lleol. Storfa prosiect y gwiriwr yw BangorAI/cynghanedd. Nid yw'r AIsteddfod yn cynrychioli'r Eisteddfod Genedlaethol na'r Coleg Cymraeg Cenedlaethol, ac nid oes ganddi gysylltiad masnachol ag unrhyw labordy AI.
Cysylltu
Anfonwch awgrymiadau, cywiriadau — yn enwedig cywiriadau iaith — neu ddatganiad o ddiddordeb mewn beirniadu at aisteddfod@bangor.ai.